ACİL TIP FOAMed • Bedside Hub
Vaka Paylaş
1 Dakikalık Altın Mesajlar

Acil İncileri (Clinical Pearls)

Nöbette hayat kurtaran, kılavuz güncellemelerinden ve kıdemli hekimlerin klinik deneyimlerinden süzülen pratik ipuçları.

Tümü (7) EKG & Disritmiler Resüsitasyon & Kritik Bakım Travma & Cerrahi Aciller Toksikoloji & Antidotlar Nöroloji & İnme Pediyatrik Acil Kardiyovasküler Aciller POCUS & Acil Ultrasonografi Solunum & Havayolu Genel Acil Tıp
Resüsitasyon & Kritik Bakım

Anaflakside Adrenalin Geciktirilmemelidir (İ.M. Uyluk Anterolateral)

Anaflaksinin tek hayat kurtarıcı tedavisi İNTRAMÜSKÜLER ADRENALİNDİR. Antihistaminik ve kortikosteroidler asla adrenalinin yerini tutmaz ve hava yolu tıkanmasını önlemez.

Erişkin dozu: 0.5 mg (1:1000 formdan 0.5 mL) İ.M. uyluk orta-dış kısmına (Vastus lateralis) Çocuk dozu: 0.01 mg/kg (maksimum 0.3 mg) 5-15 dakikada yanıt yoksa doz tekrarlanabilir
Dr. Mert A. (Acil Tıp Uzmanı) EAACI / WAO Anaphylaxis Guidelines
Travma & Cerrahi Aciller

Travmada Hipotansiyon Geç Bir Bulgudur: Şok İndeksine Bakın

Genç travma hastaları kan hacimlerinin %30-40'ını kaybedene kadar kompanse edip normal tansiyon değerini koruyabilir. Sistolik tansiyonun düşmesini beklerseniz dekompanse hemorajik şoku kaçırırsınız!

Şok İndeksi (Kalp Hızı / Sistolik Tansiyon) > 0.9 ise gizli şok düşünün Masif Transfüzyon Protokolünü (MTP) ve Traneksamik Asiti (TXA) ilk 3 saatte geciktirmeden uygulayın
Dr. Barış T. (Acil Tıp Asistanı) ATLS 10th Edition
EKG & Disritmiler

Düzensiz Geniş QRS Taşikardide (FBI) Asla AV Blokör Verme!

Hızlı (>200/dk), Düzensiz ve Geniş QRS (Fast, Broad, Irregular) görüyorsanız aksine kanıtlanana dek WPW zemininde Atriyal Fibrilasyon kabul edin. Adenozin, Verapamil, Diltiazem veya Beta bloker verilmesi VF ve arrest üretir!

AV düğümü bloke ederseniz tüm uyarılar refrakter dönemi kısa olan aksesuar yoldan ventriküllere dolar Instabilse derhal Senkronize Kardiyoversiyon yapın Stabilse Prokainamid infüzyonu uygulayın
Dr. Ahmet H. (Acil Tıp Uzmanı) AHA/ACC/HRS Arrhythmia Guidelines
Resüsitasyon & Kritik Bakım

Sepsiste Vazopressör İçin Santral Kateter Beklemeyin

Septik şokta Noradrenalin infüzyonuna antekübital geniş bir periferik damar yolundan derhal başlanabilir. Santral venöz kateter takılmasını beklerken geçen her dakikalık hipotansiyon mortaliteyi artırır.

Antekübital veya ön kol venini tercih edin (elin üstü veya bilekten kaçının) Düzenli aralıklarla ekstravazasyon kontrolü yapın Santral hat ilk fırsatta açılabilir ancak resüsitasyonu durdurmamalıdır
Dr. Emre K. (Acil Tıp Uzmanı) Surviving Sepsis Campaign 2021 Guidelines
Nöroloji & İnme

Akut İskemik İnmede İlk Hedef: Tansiyonu Aşırı Düşürmeyin!

Trombolitik almayacak inme hastasında kan basıncı 220/120 mmHg'ye kadar düşürülmez! İskemik penumbradaki kan akımı perfüzyon basıncına bağımlıdır; tansiyonu hızla düşürmek enfarktüs alanını genişletir.

IV Trombolitik (Alteplaz) verilecekse hedef KB < 185/110 mmHg'dir Trombolitik almayacaksa KB > 220/120 mmHg veya aort diseksiyonu/akut MI gibi eşlik eden acil durum yoksa antihipertansif başlamayın Tansiyon düşürülecekse Labetalol veya Nikardipin gibi titre edilebilir ajanlar seçin
Dr. Kaan S. (Acil Tıp Asistanı) AHA/ASA Ischemic Stroke Guidelines
Kardiyovasküler Aciller

Aort Diseksiyonunda D-Dimer Negatifliği Güvenilir mi?

Çok düşük riskli hastalarda D-Dimer < 500 ng/mL diseksiyonu dışlamada yardımcı olabilir; ancak yüksek klinik şüphede (yırtılır tarzda ani göğüs/sırt ağrısı, nabız defisiti, nörolojik bulgu) D-Dimer ASLA BT Anjiyo yerine geçemez.

İntramural hematom veya trombüslü yalancı lümende D-Dimer yanıltıcı olarak negatif gelebilir Klinik şüphe yüksekse tek doğru adım Torakoabdominal BT Anjiyografidir
Dr. Selin Y. (Acil Tıp Uzmanı) ADVIA Study & Annals of EM
Toksikoloji & Antidotlar

Bilinç Bulanıklığı ve Derin Asidozda Osmolar Açığı Atlamayın

Genç veya orta yaşlı bir hasta açıklanamayan metabolik asidoz ve koma tablosunda getirildiğinde, anyon açığının yanında mutlaka Serum Osmolar Açığını hesaplayın. >10-15 mOsm/kg açık toksik alkolü (Metanol/Etilen Glikol) gösterir.

Fomepizol veya %10 Etanol infüzyonuna kan sonucu beklemeden şüphe anında başlayın Hemodiyaliz hazırlığını geciktirmeyin Metanolde görme bulanıklığı/körlük (kar fırtınası görüşü) patognomoniktir
Dr. Zeynep K. (Acil Tıp Uzmanı) Goldfrank's Toxicologic Emergencies